Sürdürülebilir peyzaj düzenleme yaklaşımı: KTÜ Kanuni Kampüsü’nün xeriscape açısından değerlendirilmesi

Elif Bayramoğlu
301 102

Öz


Günümüzde özellikle son yıllarda küresel ısınma ve kuraklığın olası etkilerinin yansıması olan susuzluk sorunu bütün canlıları olduğu gibi peyzaj mimarlığı uygulama alanındaki bitkisel elemanları da olumsuz yönde etkilemektedir. Bu durum sürdürülebilir peyzaj düzenleme yaklaşımı ile ele alındığında planlama ve uygulamaya yönelik kuraklığın olumsuz etkilerini azaltmak için etkin su kullanımına yönelik kurakçıl peyzaj (xeriscape) yaklaşımını gündeme getirmiştir. Bu çalışma Karadeniz Teknik Üniversitesi Kanuni Kampüsü’nde bulunan ana yol aksındaki orta refüj bitki gruplarının ve yeşil alanlarda kullanılan çim bitkilerinin xeriscape uygunluğunu belirlemek ve uygun çözüm önerileri getirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma sonucunda tespit edilen 53 bitki türünün sadece 10 tanesinin su isteği az, 13 tanesinin su isteği az/orta ve 4 tanesinin su isteği yüksek olduğu belirlenmiştir. Alanda bulunan bitki türlerinin su istekleri az olmasına karşın doğal türlerin az kullanıldığı ve suyun etkin kullanımına dayanan xeriscape yaklaşımı için uygun olmadığı tespit edilmiştir. Kullanılan çim türü karışımının su tasarrufu sağlaması ve kuraklığa karşı dayanıklı olması bakımından olumlu olduğu, ancak yoğun çim yüzeyleri yerine xeriscape düzenleme yaklaşımı açısından daha çok doğal yer örtücü ve malç kullanımının uygun olacağı sonucuna varılmıştır.


Anahtar kelimeler


Kurakçıl peyzaj, KTÜ Kanuni kampüsü, doğal bitki türleri, su tasarrufu

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.17474/acuofd.66592

Referanslar


Akbulut S, Yücesan Z, Bayramoğlu B B (2015) Woody Taxa That Produce Important Non-Wood Forest Products for Rehabilita-tion in Arid-Semi Arid Region, International Scientific Forum Rehabilitation & Restoration of Degraded Forest, Astana, Kaza-kistan, pp 97-97.

Atıl A, Gülgün B, Yörük İ (2005) Sürdürülebilir Kentler ve Peyzaj Mimarlığı. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 42(2):215-226

Atik M, Karagüzel O (2007) Peyzaj Mimarlığı Uygulamalarında Su Tasarrufu Olanakları ve Süs Bitkisi Olarak Doğal Türlerin Kulla-nım Önceliği. Tarımın Sesi TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Antalya Şubesi Yayını 15: 9-12

Barış M E (2007) Sarıya Bezenen Kentlerimizi Kimler ve Nasıl Yeni-den Yeşertebilir http://www.peyzajmimoda.org.tr/genel/bizden_detay.php?kod=1173&tipi=2⊆=0, 29.10.2015

Baykan N M, Birişçi T (2013) Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bah-çesi Örneğinde Sürdürülebilir Peyzaj Tasarımı Yaklaşımıyla Xeriscape, V. Süs Bitkileri Kongresi pp 523-528

Bayramoğlu E, Demirel Ö, Özdemir Işık B (2012) Peyzaj Alanlarında Randımanlı Su kullanımında Damla Sulamanın Önemi. İnönü University Journal of Art of Design 5(2): 235-244.

Bayramoğlu E. Ertek A. Demirel Ö (2013a) Su Tasarrufu Amacıyla Peyzaj Mimarlığı Uygulamalarında Kısıntılı Sulama Yaklaşımı. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 3(7):45-53

Bayramoğlu E (2013b) Damla Sulama Sistemi ile Berberis thunber-gii ‘Atropurpurea Nana’ ve Ilex aquifolium Bitkilerinin Sulanma Olanaklılığının Araştırılması. Doktora tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi

Bayramoğlu E, Demirel Ö (2015) Xerophytic Landscape. In: Envi-ronment and Ecology at the Beginning of 21st Century, ST. Kli-ment Ohridski University Press, Sofia, pp180-190.

Ceylan G (1999) Dış Mekân Süs Bitkileri. Flora Yayınları, İstanbul.

Çorbacı Ö L, Özyavuz M, Yazgan M E (2011) Peyzaj mimarlığında suyun akıllı kullanımı: Xeriscape. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi 4(1): 25-31

Erinç S (1996) Klimatoloji ve Metotları. Alfa Basım Yayım Dağıtım, İstanbul

Ertop G (2009) Küresel Isınma ve Kurakçıl Peyzaj Planlaması. Yük-sek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi

Gary L. Wade, Midcap J T, Coder K D. Landry G, Tyson AW, Weat-herly N Jr (2009) A Guide to Developing a Water-Wise Lands-cape. University of Georgia Environmental Landscape Design Department, Georgia 30602, pp 44

Gül A, Özçelik H, Uzun Ö F (2012) Isparta Yöresindeki Bazı Doğal Yer Örtücü Bitkilerin Adaptasyonu ve Özellikleri, SDÜ Fen Bilim-leri Enstitüsü Dergisi, 16:133-145

Güngör İ, Atatoprak A, Özer F, Akdağ N, Kandemir N İ (2002). Bitki-lerin Dünyası, Ankara.

Karaca E, Kuşvuran E (2012) Çankırı Kenti Peyzaj Düzenlemelerinde Kullanılan Bazı Bitkilerin Kurakçıl Peyzaj Açısından Değerlendi-rilmesi. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi 5 (2): 19-24.

Knopf M J, White A G (2001) Water Wise Landscaping Best Practi-ces Manual A companion guide to Water Efficient Landscape Design, City of Lafayette and Town of Erie, Colorado.

Pulatkan M, Var M, Yalçınalp E (2010) Effects of mycorrhiza on the growth of Forsythia x intermedia Zab. plants under different climate and in various growing medium. Scientific Research and Essays 5(21):3261-3267.

Sarka D G (2003) Evaluating “Xeriscape” the alternative to water conservation in Florida. Master thesis, Florida International University

Sovocool K A, Morgan M (2005) Xeriscape Conversion Study: Final Report. A Report Submitted to Southern Nevada Water Autho-rity, Las Vegas.

Taner T (2010) Peyzaj Düzenlemesinde Suyun Etkin Kullanımı: Ku-rakçıl Peyzaj. Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi

Taylor P D (2002) Fragmentation and cultural landscapes: tighte-ning the relationship between human beings and the environ-ment. Landscape and Urban Planning 58:93-99.

Trabzon İl Çevre Durum Raporu 2010. TC. Trabzon Valiliği İl Çevre ve Orman Müdürlüğü

Tülek B (2008) “Xeriscape” kurakçıl peyzaj. Yüksek lisans tezi, Anka-ra Üniversitesi

Tülek B, Barış M E (2011) Orta Anadolu İklim Koşullarında su etkin peyzaj düzenlemelerinin değerlendirilmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 16(2): 1-13

Vasishth A (2008) A scale-hierarchic ecosystem approach to integ-rative ecological planning, Progress in Planning 70(3):99-132

Williams S (2013) Creating the Prairie Xeriscape Low Maintenance, Water-efficient Gardening. Coteau Books

Yazgan M E, Özyavuz M (2008), Xeriscape (Kuru Peyzaj) Peyzaj Mi-marlığında Yeni Bir Sistem. Basılmamış Ders Notları

Yazıcı N, Dönmez Ş, Kuş Şahin C (2014) Isparta Kenti Peyzaj Düzen-lemelerinde Kullanılan Bazı Bitkilerin Kurakçıl Peyzaj Tasarımı Açısından Değerlendirilmesi. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 14 (2):199-208

URL-1 (http://www.webcoast.com/xeriscape/) Erişim tari-hi:20.02.2016

URL-2 (http://www.decoist.com ) Erişim tarihi: 27.02.2016

URL-3 (http://www.trabzonkulturturizm.gov.tr/) Erişim tari-hi:10.01.2016